LOKMA

Lokma, un, maya, tuz ve şekerle hazırlanan hamurun, sıvı yağda kızartılmasıyla hazırlıp koyu kıvamlı şerbetle tatlandırılarak servisi yapılan bir Türk tatlısıdır.

Lokma kelimesi bir ağız, bir yudum, bir parça yemek anlamına gelen Arapça’daki “lukma” kelimesinden gelmiştir. Lokmanın bir çeşidi olan bugün Arap kültüründe varolan “kadı lokması” El-Bağdadi tarafından 13. yüzyılda tarif edilmiştir. Kaynağı Osmanlı Sarayı’na da dayanmakla birlikte halk arasında da yapımı yaygınlaşmıştır.

Ortası delikli olacak şekilde yuvarlak veya küçük küre şeklinde hamurlardan yapılan iki tipi vardır. Yuvarlak şekilli olana İzmir lokması; küre şeklinde olana Saray lokması denir.
Lokma, özellikle İzmir kültürünün vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. İzmir’de dini öneme sahip günlerde kalabalık köşe başında pişirilen lokma tatlısının halka ücretsiz dağıtıldığı görülebilir.

Özellikle ölünün ardından hayır amacıyla veya sünnet düğünlerinde davetlilere dağıtılmak üzere lokmanın taze olarak hazırlanması, pişirilmesi ve dağıtılması adettendir. Bu iki baskın çeşidin yanında lokmanın farklı yapımları da bulunmaktadır. Ankara’nın Güdül-Ayaş yörelerinde Bırtlak diye bilinen bir lokma çeşidi vardır.  Türkiye’deki bazı yörelerde şerbet dökülerek tatlı olarak yenilmesine rağmen, bazı yörelerde pişi gibi şerbetsiz peynir ile yenilmektedir.